|
|||
|
|
||
|
||||||
|
Karta: Kako doći do Tare i Bajine Bašte.
Karta - Nacionalni Park Tara
FOTO TARE- ZIMA 2005
|
Nacionalni park "Tara"Tara je od 13.jula 1981.god. Nacinalni park proglašen od strane Narodne skupštine SR Srbije, a danas njime gazduje JP Nacionalni park Tara i ohuhvata 19.175 ha. Od 1995.god. je zajedno sa još 4 preostalih nacionalnih parkova članica Europark federacije, koja okuplja sve nacionalne parkove Evrope. Po Zakonu nacionalni park je: ‘’ veće područje sa prirodnim ekosistemima visoke vrednosti ‘’. U ovom prostor se smeju odvijati ljudske aktivnosti koje ne ugrožavaju opstanak retkih biljnih i životinjskih vrsta, a koje su nekada nazivane ekološkim a sada sve češće ‘’ održivim ‘’. Tara je proglašena nacinalnim parkom pre svega jer spada u red najšumovitijih planina Evrope ( 75% ) i što veliki broj reliktih i endemičnih biljnih i životinjskih vrsta na njoj imaju prirodno stanište. Posebno su značajne one biljne vrste koje su uspele da na Tari prežive i ledeno doba ( Tara u to vreme zbog vlažne klime imala ulogu pribrežišta ). Postoje i predlozi da UNESKO uvrsti Taru sa kanjonom Drine i lovištima ‘’ Sušica ‘’ i ‘’ Kamenica ‘’( lovišta se nalaze u Republici Srpskoj ) u Spisak svetske kulturne i prirodne baštine, kao posebnu zonu zaštite izuzetnih lepota i značaja. Direktor Evropske federacije za zaštitu nacionalnih parkova, dr Etkin Klark, prilikom jedne svoje posete Tari 1996.god. izjavio je: ‘’ Ako na Zemlji postoji raj, onda je to ovo ‘’!
Položaj:Položaj planine Tare predstavlja povoljan uslov za razvoj turizma, jer omogućava raznovrstan sadržaj turističkog boravka, odnosno posetu većem broju turističkih lokaliteta. Po bogatstvu i raznovrsnosti turističih vrednosti, ekološki očuvana prirodna sredina, planinski reljef sa umerenom nadmorskom visinom od 800-1500 m, pogodni tereni za zimske sportove, bogat i raznovrstan biljni i životinjski svet, blagotvorna klima, Drina sa veštačkim jezerima Zaovine i Perućac, daju ovoj planini veliku turističku vrednost što je čini konkurentnom u odnosu na Zlatibor i druge planine. Tara ima povoljan položaj prema komplementarnim turističkim vrednostima u neposrednoj okolini: Užicu, Mokroj Gori, Višegradu sa brojnim kulturno-istorijskim spomenicima, koji privlače izletnička kretanja turista stacioniranih na Tari u cilju zadovoljenja obrazovno-kulturnih potreba i bogatijeg sadržaja i boravka. Tara ima odlučnu predispoziciju za održivi turizam, koji predstavlja svaki turizam koji donosi minimalni uticaj na životnu sredinu i kulturnu baštinu, ali u isto vreme dovodi do ekonomskog razvoja lokalne zajednice. Razuđeni reljef Tare je pogodan za turističku izgradnju, jer postoje dobri uslovi za lociranje turističkih objekata. Na mestima blagih padina, prevojima i erozionim proširenjima, postoje lokaliteti koji su veoma osunčani i zaklonjeni od vetrova.Tokom zimskog perioda povoljni su uslovi za sankanje, nordijsko, početničko skijanje. Mogućnosti alpskog skijanja su ograničene zbog visinske razlike od svega 400 m i dužine staza koje ne prelaze ni 2 km. Najkvalitetniji skijaški tereni su u reonu Predovog krsta, sa visinskom razlikom od 500 m. Dužina staze je od 3 do 5 km. Reljef Tare ima pogodna rekreativna svojstva, jer mali nagibi pogoduju šetnji, jahanju, različitim sportskim igrama, korišćenju trim staze i slično. Tara se nalazi u zapadnom delu Srbije i pripada unutrašnjem pojasu Dinarida i zauzima površinu od 183 km2. Dužina Tare je je 50 km, a širina 22 km i ima prosečnu nadmorsku visinu od 1200 m. Najviši vrh je Kozji rid sa 1591 m. Pripada grupi podrinjskih planina i ima složenu geološku prošlost i raznoliku petrogrfsku građu. Kao dobar poznavalac Tare izdvajao se čuveni srpski geograf Jovan Cvijić.
Klima:Klima Tare se u celini karakteriše svežim do prohladnim letom, dosta hladnom zimom i prilično neznatnim godišnjim kolebanjima temperature vazduha. Leto je produženo i na prve jesenje mesece, a jesen je toplija od proleća. Zima je na Tari dosta snežna. Sneg počinje da pada obično početkom novembra, a nekada i ranije i zadržava se i do maja. Debljina snežnog pokrivača dostiže u proseku 100 cm. Klimatski uslovi Tare pružaju povoljnosti za turizam. Pogodan atmosferski pritisak, sastav i vlažnost vazduha, odsustvo patogenih bakterija kao i prašine u vazduhu, deluje tonično na ljudski organizam, a često i stimulativno. Takav kompleks uslova je prema tome dobar za anemične slučajeve, nervne smetnje, pa i hronične plućne bolesti i bolesti kardiovaskularnog sistema. Izvanredne rezultate pokazalo je klimatsko lečenje kod dece uzrasta od 2 do 15 godina, posebno lečenje respiratornih organa, povećanje vrednosti hemoglobina, kao i koncentracije imunoglobulina kod dece, pa Taru nazivaju i fabrikom crvenih krvnih zrnaca. Tara je iz tog razloga postala omiljeno mesto i za vrhunske sportiste. Početkom XX veka svetski lekari preporučuju, a u Srbiji se prihvata, da se tuberkuloza može uspešno lečiti samo na čistom planinskom vazduhu. Kasnije je nauka potvrdila da fitmicidi borovih šuma uništavaju kokov bacil. Tara obiluje baš borovim šumama koje u Srbiji nisu baš česte. Ne zna se tačno ko je prvi došao na Taru radi lečenja ili odmora, ali znamo da je početkom XX takvih sasvim sigurno bilo. Zbog toga se početak vezuje za poznatog književnika Milovana Glišića ( 1847-1908 ) koji je 1905.god. na Tari tražio lek za obolela pluća, a zapisi njegove sestre to potvrđuju.
Biljni i životinjski svet:Živi svet Tare karakteriše se specifičnim, jako izraženim obiljem bijnih i životinjskih vrsta. Glavni tip životne zajednice sačinjavaju listopadne i mešovite listopadno-četinarske šume. Zahvaljujući velikom refugijumu, koji je omogućio očuvanje mnogobrojnih retkih vrsta koje su uspele da prežive i ledeno doba. Sa stanovišta turizma, šumski pokrivač Tare je izuzetno atraktivan. U tom smislu najznačajnija je Pančićeva omorika, koja je tercijarni relikt i Balkanski endemit. Pošto je preživela glacijaciju, povukla se i ograničila na mali i uzan pojas u oblasti srednjeg toka Drine u zapadnoj Srbiji i istočnoj Bosni. Ona se u svom arealu ne prostire na većoj kontinualnoj površini, već samo na pojedinim mestima. Areal joj je između Bajine Bašte i Višegrada i na dva manja područja na Vilogor planini i planini Radomišlji u gornjem toku Drine. Pronađeno je i jedno izdvojeno nalazište u okolini Prijepolja. Rasprostranjena je na nadmorskoj visini izmedju 800 i 1200 m. Njena staništa su u uslovima velike relativne vlažnosti vazduha i vlažnog zemljišta. Omorika je otkrivena i opisana relativno kasno ( a u narodu je bila poznata od ranije ) od strane našeg poznatog botaničara Josifa Pančića 1875.god.
Na Tari je do danas zabeleženo preko 1100 vrsta viših biljaka što predstavlja gotovo 1/3 ukupne flore Srbije. Zelenika ili božikovina je tercijerni relikt, okeansko-mediteranskog rasprostranjenja. Značajna i retka je i tisa-tercijerni relikt. Svi pojedinačni primerci su pod zaštitom zakona. Velika plava lincura nalazi se samo mestimično, a posebno značajni su : crni grab, crni jasen, crni bor, balkanski planinski javor, Pančićev ušljivac, beli jeremičak, bosanski kaćun, crni kaćunak…Tara je bogata i životinjskim vrstama od kojih su neke zaštićene zakonom dok za one koje je lov dozvoljen na Predovok krstu i Mitrovcu postoje lovački centri odakle kreću lovačke ture. Od zaštićenih vrsta posebno su interesantne medved, srna i divokoza što predstavlja veliku šansu za organizovanje vrhunskog lovnog turizma, čiju regulaciju vrši Prostorni plan Nacionalnog parka Tara.
|
| www.bbasta.org.yu |
